Κοροναϊός και Εγκυμοσύνη

ΓΕΝΙΚΑ

Ετυμολογικά η ονομασία του ιού προέρχεται από το σύνθετο αγγλικό ουσιαστικό «coronavirus» τουτέστιν: «corona» = ελληνιστί στέμμα, κορόνα (κι όχι κορώνη) και «virus» = «ιός».

Ο κοροναϊός SARS-CoV-2 εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην πόλη Wuhan της Κίνας στα τέλη του 2019, προκαλώντας τη νόσο COVID-19 και έκτοτε εξαπλώθηκε παγκοσμίως (πανδημία). Από τις 5 Μαΐου 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ήρε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία παγκόσμιας εμβέλειας.

Άλλες λοιμώξεις από κοροναϊούς που προσβάλουν τον άνθρωπο είναι το κοινό κρυολόγημα (HCoV 229E, NL63, OC43 και HKU1), το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV) και το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο (SARS-CoV).

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΜΟΛΥΝΣΗΣ (COVID-19)

Ο SARS-CoV-2 μεταδίδεται κυρίως από άτομο σε άτομο μέσω της αναπνευστικής οδού με σταγονίδια που εκπέμπονται κατά το βήχα, το φτέρνισμα, την ομιλία ή την αναπνοή.

Η μετάδοση μέσω της επαφής με μολυσμένα αντικείμενα θεωρείται πλέον δευτερεύουσας σημασίας και λιγότερο συχνή. Η πιθανότητα μετάδοσης μέσω των κοπράνων είναι επίσης πολύ χαμηλή.

Επιπλέον, τα τρέχοντα στελέχη (όπως οι υπο-παραλλαγές της Όμικρον) εμφανίζουν πολύ υψηλότερη μεταδοτικότητα αλλά συνήθως ηπιότερη προσβολή του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος σε σχέση με τα αρχικά στελέχη.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΤΗ ΕΓΚΥΟ

Η μεγάλη πλειοψηφία των εγκύων γυναικών παρουσιάζουν ήπια ή μέτρια συμπτωματολογία με εκδηλώσεις αντίστοιχες του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης (πονοκέφαλος, καταρροή, πονόλαιμος, κακουχία). Απώλεια γεύσης ή όσφρησης, βήχας, πυρετός ή/και δύσπνοια μπορεί επίσης να εμφανιστούν. Πολλές δε έγκυες παραμένουν ασυμπτωματικές.

Ωστόσο, τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν σαφώς ότι οι συμπτωματικές έγκυες γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές της ίωσης από κοροναϊό (πνευμονία, έντονη υποξία κ.α.).

Παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσηση στην εγκυμοσύνη είναι:

• η ηλικία άνω των 35 ετών,
• η παχυσαρκία,
• ο σακχαρώδης διαβήτης,
• η αρτηριακή υπέρταση,
• η χρόνια πνευμονική νόσος,
• η ανοσοκατασταλή
• και το προχωρημένο στάδιο της κύησης

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΗΣΗ

• Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο αυτόματων αποβολών λόγω της λοίμωξης από SARS-CoV-2.
• Ωστόσο από πολύ πρόσφατες ανακοινώσεις του CDC (U.S.Α. Centers for Disease Control and Prevention) επιβεβαιώνεται ότι στις έγκυες γυναίκες που νοσούν από Covid-19 παρατηρήθηκαν αυξημένο κίνδυνο για:
  • Πρόωρο τοκετό (ιδιαίτερα σε μητέρες με σοβαρή νόσο).
  • Καισαρική τομή (συχνά λόγω μαιευτικών ενδείξεων που σχετίζονται με τη σοβαρότητα της νόσου της μητέρας).
  • Προεκλαμψία (αυξημένα ποσοστά έχουν παρατηρηθεί σε ορισμένες μελέτες).
  • Long COVID Περίπου μία στις δέκα έγκυες που νόσησαν μπορεί να αναπτύξει μακροχρόνια συμπτώματα.
  • Νεότερες μελέτες εστιάζουν επίσης στην υγεία του πλακούντα, υποδεικνύοντας ότι η λοίμωξη μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να επηρεάσει την αιμάτωσή του, καθιστώντας απαραίτητο τον υπερηχογραφικό έλεγχο (Doppler) μετά την ανάρρωση της εγκύου.
• Η ενδομήτρια μετάδοση του ιού από τη μητέρα στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της κύησης ή του τοκετού είναι σπάνια (λιγότερο από 2% των μολυσμένων εγκύων). Δεδομένης της σπανιότητας της ενδομήτριας λοίμωξης, θεωρείται απίθανο ότι θα υπάρξουν συγγενείς ανωμαλίες που θα επηρεάσουν την ανατομική ή νοητική αρτιότητα του νεογνού.
• Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός μεταδίδεται μέσω του μητρικού γάλακτος. Ο θηλασμός συνιστάται, καθώς τα αντισώματα και τα ευεργετικά συστατικά του μητρικού γάλακτος είναι σημαντικά για το νεογνό. Εάν η μητέρα είναι θετική, πρέπει να λαμβάνει αυστηρά μέτρα υγιεινής (μάσκα, καλό πλύσιμο χεριών) κατά τον θηλασμό για να αποφευχθεί η μετάδοση μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων.
  

  Σύσταση Εμβολιασμού

  Οι διεθνείς ιατρικοί οργανισμοί (Π.Ο.Υ., CDC, Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών) συνιστούν τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 (συμπεριλαμβανομένων των αναμνηστικών δόσεων) πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη. Τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι:

  1. Τα εμβόλια είναι ασφαλή και αποτελεσματικά για την έγκυο και το έμβρυο/νεογνό.
  2. Ο εμβολιασμός προστατεύει την έγκυο από τη σοβαρή νόσηση, τις επιπλοκές της κύησης (πρόωρος τοκετός) και τον θάνατο.
  3. Η μητρική ανοσία μεταφέρεται στο έμβρυο/νεογνό, παρέχοντας προστασία τις πρώτες εβδομάδες ζωής.
  4. Σύμφωνα με τα πρωτόκολλα του 2025-2026, ο ετήσιος επαναληπτικός εμβολιασμός με τα επικαιροποιημένα μονοδύναμα εμβόλια συστήνεται ιδιαίτερα κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη μεταφορά αντισωμάτων στο νεογνό πριν από τη γέννηση.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΕΡΓΑΣΤΩ ΕΑΝ ΕΙΜΑΙ ΕΓΚΥΟΣ ;

Ναι, μπορείτε να εργαστείτε, εφόσον είστε καλά στην υγεία σας. Ωστόσο, εάν η εργασία σας συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο έκθεσης (π.χ., εργασία σε υγειονομική δομή με ασθενείς COVID-19) ή εάν έχετε παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσο, συζητήστε με τον ιατρό σας και τον εργοδότη σας για τυχόν μέτρα προστασίας ή τροποποιήσεις στην εργασία.

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΓΚΥΕΣ ΚΑΤΑΤΑΣΣΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΞΗΜΕΝΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ;

Επειδή οι φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στο ανοσοποιητικό, το καρδιαγγειακό και το αναπνευστικό σύστημα, καθιστούν τις εγκύους πιο ευάλωτες σε σοβαρές επιπλοκές. Επίσης οι συμπτωματικές έγκυες παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών της νόσου.

ΠΟΙΑ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΧΕΙ Η ΝΟΣΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΑΪΟ ΣΤΙΣ ΕΓΚΥΕΣ ;

Παρατηρείται ότι η μεγάλη πλειοψηφία των εγκύων γυναικών παρουσιάζει ασυμπτωματική ή ήπια νόσηση με συμπτώματα παρόμοια με αυτά του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης.

ΠΟΙΑ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΧΕΙ Ο ΚΟΡΟΝΑΪΟΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΜΟΥ ;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο αποβολής ή προώρου τοκετού για τις ασυμπτωματικές έγκυες.

ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΜΕΤΑΔΩΣΩ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΑΪΟ ΣΤΟ ΜΩΡΟ ΜΟΥ ΕΑΝ ΜΟΛΥΝΘΩ ;

Η μετάδοση του ιού από τη μητέρα στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της κύησης ή του τοκετού είναι σπάνια και τα περισσότερα μολυσμένα μωρά είτε είναι ασυμπτωματικά είτε εμφανίζουν ήπια συμπτώματα και αναρρώνουν πλήρως

ΘΑ ΜΠΟΡΕΣΩ ΝΑ ΘΗΛΑΣΩ ΤΟ ΜΩΡΟ ΜΟΥ ΕΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΥΠΟΨΙΑ Ή ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΗ ΜΟΛΥΝΣΗ ΜΟΥ ΑΠΟ ΚΟΡΟΝΑΪΟ ;

Ναι. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο ιός μπορεί να μεταδοθεί στο νεογνό απ΄το μητρικό γάλα. Το νεογνό κινδυνεύει να μολυνθεί δια της επαφής του με μολυσμένα αντικείμενα (χέρια, θήλαστρα) ή σταγονίδια (φτέρνισμα, βήχας). Εάν θηλάζετε το μωρό σας, συνιστώνται οι ακόλουθες προφυλάξεις: • Επιμελές πλύσιμο των χεριών πριν αγγίξετε το μωρό, το θήλαστρο ή το μπιμπερό, • Αποφύγετε το βήχα ή το φτέρνισμα ενώ θηλάζετε το μωρό σας, • Φοράτε μάσκα προσώπου κατά το θηλασμό.

ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ COVID-19 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Ή ΤΟΝ ΘΗΛΑΣΜΟ ;

Ναι. Τα εμβόλια COVID-19 είναι ασφαλή και συνιστώνται ανεπιφύλακτα σε όλες τις εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες.