Η σπερματέγχυση (IUI: IntraUterine Insemination) είναι η απλούστερη, οικονομικότερη και συνηθέστερη μέθοδος υποβοηθούμενης γονιμοποίησης.
Σε αντίθεση με την εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF: In Vitro Fertilization), κατά την σπερματέγχυση η γονιμοποίηση του ωαρίου λαμβάνει χώρα εντός του γυναικείου σώματος, στο φυσικό της περιβάλλον, δηλαδή στις σάλπιγγες.
Η σπερματέγχυση αποφασίζεται για τις πιο “εύκολες” περιπτώσεις υπογονιμότητας, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Συνοπτικός Οδηγός: Σπερματέγχυση (IUI)
Η σπερματέγχυση είναι η πιο προσιτή και λιγότερο επεμβατική μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ιδανική για περιπτώσεις όπου η γονιμοποίηση μπορεί να επιτευχθεί φυσικά εντός του σώματος:
- Πώς λειτουργεί: Το ειδικά επεξεργασμένο και “ενισχυμένο” σπέρμα τοποθετείται απευθείας στη μήτρα την ώρα της ωορρηξίας, αυξάνοντας τη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων στις σάλπιγγες έως και 100 φορές.
- Βασικές Προϋποθέσεις: Απαραίτητη η επιβεβαιωμένη διαβατότητα των σαλπίγγων (μέσω υστεροσαλπιγγογραφίας) και η ικανοποιητική ποιότητα σπέρματος.
- Ενδείξεις: Ανεξήγητη υπογονιμότητα, ήπιες διαταραχές σπέρματος, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή εχθρική τραχηλική βλέννη.
- Ποσοστά Επιτυχίας: Κυμαίνονται στο 15% – 18% ανά κύκλο, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τη φυσική σύλληψη (6%).
- Σύσταση W.H.O.: Λόγω χαμηλού κόστους, προτείνονται 4 έως 6 κύκλοι σπερματέγχυσης πριν από τη μετάβαση στην εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF).
Προετοιμασία για τη Σπερματέγχυση
Πριν από τη διαδικασία, το ζευγάρι ακολουθεί ορισμένα απλά αλλά σημαντικά βήματα για τη μεγιστοποίηση της επιτυχίας.
Η γυναίκα μπορεί να υποβληθεί σε παρακολούθηση του κύκλου της με υπερηχογραφήματα και ορμονικές εξετάσεις, ώστε να προσδιοριστεί με ακρίβεια η ημέρα της ωορρηξίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χορηγείται ήπια φαρμακευτική αγωγή για την παραγωγή περισσότερων του ενός ωαρίων.
Από την πλευρά του άνδρα, συνιστάται αποχή από εκσπερμάτιση για 2 έως 5 ημέρες πριν από τη λήψη του δείγματος, ώστε ο αριθμός και η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων να βρίσκονται στο βέλτιστο επίπεδο.
Διαδικασία Σπερματέγχυσης (IUI): Πώς Πραγματοποιείται
Η διαδικασία της σπερματέγχυσης είναι σχετικά απλή και εστιάζει στη βελτιστοποίηση του σπέρματος και την έγχυσή του πλησίον του ωαρίου, την κατάλληλη στιγμή.
Αρχικά λαμβάνεται σπέρμα από τον σύζυγο ή από δότη. Το σπέρμα υφίσταται ειδική «ενισχυτική» επεξεργασία ώστε να βελτιωθεί η γονιμοποιητική του ικανότητα και να συμπυκνωθούν τα σπερματοζωάρια.
Ειδική Επεξεργασία Σπέρματος για Σπερματέγχυση
Η επεξεργασία του σπέρματος περιλαμβάνει:
> Λήψη των κινούμενων μόνο σπερματοζωαρίων.
> Αφαίρεση των φλεγμονοδών παραγόντων, των προσταγλανδινών και των αντιγονικών πρωτεϊνών.
> Απομάκρυνση ακίνητων, ανώριμων σπερματοζωαρίων και λευκοκυττάρων.
> Συμπύκνωση του σπέρματος.
Στη συνέχεια, το ειδικά τροποποιημένο σπέρμα εγχέεται (τοποθετείται) δια του τραχήλου εντός της κοιλότητας της μήτρας, με τη βοήθεια λεπτού ευλύγιστου καθετήρα. Η έγχυση πραγματοποιείται σε προκαθορισμένο χρόνο, πλησίον της ωορρηξίας (φυσικής ή από διέγερση των ωοθηκών). Με την μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται 10 έως 100 φορές μεγαλύτερη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων στις σάλπιγγες σε σχέση με την συνουσία αυξάνοντας τις πιθανότητες γονιμοποίησης.
Πέραν του σημείου αυτού παύει η έξωθεν παρέμβαση. Εφόσον τα ¨ενισχυμένα¨ σπερματοζωάρια κατορθώσουν να γονιμοποιήσουν το ωάριο επακολουθεί η φυσική διαδικασία και εξελίσσεται η εγκυμοσύνη.
Ενδείξεις Σπερματέγχυσης (IUI): Πότε Χρησιμοποιείται
Πριν την απόπειρα για σπερματέγχυση είναι απαραίτητο να προηγείται έλεγχος των σαλπίγγων (υστεροσαλπιγγογραφία) ώστε να επιβεβαιωθεί η διαβατότητά τους. Επίσης, ιδανικά, θα πρέπει η γυναίκα να είναι σχετικά νεαρής ηλικίας.
Οι συνηθέστερες ενδείξεις για σπερματέγχυση είναι:
> Ανεξήγητη υπογονιμότητα: όταν δεν εντοπίζεται κανένας παράγοντας στον οποίο να αποδίδεται η αδυναμία σύλληψης.
> Ήπιες έως μέτριας βαρύτητας διαταραχές του σπέρματος του σεξουαλικού συντρόφου.
> Ήπιας μορφής ενδομητρίωση της γυναίκας.
> Συνδρόμο Πολυκυστικών Ωοθηκών της γυναίκας (σε συνδυασμό με διέγερση).
> Τραχηλικοί παράγωγες που εμποδίζουν την είσοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα (π.χ. εχθρική προς το σπέρμα τραχηλική βλέννη κ.α.).
> Ανάγκη για χρήση σπέρματος δότη, σε ζευγάρια που ο σύζυγος δεν παράγει σπερματοζωάρια ή σε γυναίκες χωρίς σύντροφο.
Ποσοστά Επιτυχίας Σπερματέγχυσης (IUI)
Όπως και οι πιθανότητες φυσικής σύλληψης είναι περιορισμένες, έτσι η σπερματέγχυση δεν επιτυγχάνει σε όλες τις προσπάθειες.
Ποσοστά Επιτυχίας: Καλύτερα ποσοστά επιτυχίας, της τάξεως του 15% – 18% ανά προσπάθεια, παρουσιάζουν γυναίκες ηλικίας έως 37 ετών, ιδιαίτερα όταν η IUI συνδυάζεται με διέγερση των ωοθηκών.
Σύγκριση: Οι πιθανότητες εγκυμοσύνης με σπερματέγχυση είναι σαφώς καλύτερες από αυτές της φυσικής σύλληψης (περίπου 6% ανά κύκλο), αλλά σημαντικά μικρότερες σε σχέση με την εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), περίπου 62% ανά προσπάθεια για αντίστοιχη ηλικία).
Λόγω του χαμηλού κόστους, της απλότητας και της ικανοποιητικής αποδοτικότητάς της, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (W.H.O.) συστήνει να προηγηθούν 4 έως 6 κύκλοι σπερματέγχυσης πριν αποφασιστεί η μετάβαση στην εξωσωματική γονιμοποίηση.
Δημητροκάλλης Κωνσταντίνος MD. MBR. SFOG.
Γυναικολόγος – Χειρουργός – Μαιευτήρας
Επιμελητής Α΄ Μαιευτηρίου ΜΗΤΕΡΑ
Πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας στον χώρο της ιατρικής. Η προσέγγισή του συνδυάζει την επιστημονική ακρίβεια
με τη φροντίδα και την προσωπική καθοδήγηση κάθε ασθενούς. Μέσα από τα άρθρα του προσφέρει πρακτικές,
κατανοητές και αξιόπιστες πληροφορίες για θέματα γυναικολογίας και μαιευτικής.
Για Ραντεβού: Καλέστε στο +30 6976007655