Λαπαροσκόπηση στη Γυναικολογία

Η γυναικολογική λαπαροσκόπηση είναι ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική για τη διάγνωση και τη θεραπεία παθήσεων των έσω γεννητικών οργάνων της γυναίκας: της μήτρας, των ωοθηκών και των σαλπίγγων. Η επέμβαση γίνεται μέσα από μικρές τομές στην κοιλιά, με τη βοήθεια κάμερας και λεπτών χειρουργικών εργαλείων.

Ανήκει στην ελάχιστα επεμβατική γυναικολογική χειρουργική, μαζί με την υστεροσκόπηση, που αφορά το εσωτερικό της μήτρας, και τη ρομποτική γυναικολογική χειρουργική, που αποτελεί εξέλιξη της λαπαροσκοπικής προσέγγισης.

Συνοπτικός Οδηγός: Λαπαροσκόπηση στη Γυναικολογία

• Τι είναι: χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά και την πύελο μέσα από μικρές τομές, με κάμερα που προβάλλει μεγεθυμένη εικόνα σε οθόνη.
• Πότε χρησιμοποιείται: σε επιλεγμένες περιπτώσεις κύστεων ωοθηκών, ενδομητρίωσης, ινομυωμάτων, συμφύσεων, εξωμήτριας κύησης και άλλων γυναικολογικών παθήσεων.
• Τι μπορεί να προσφέρει: σε σύγκριση με την ανοικτή επέμβαση, συνήθως λιγότερο πόνο, συντομότερη νοσηλεία, ταχύτερη ανάρρωση και μικρότερες ουλές.
• Τι πρέπει να γνωρίζετε: γίνεται με γενική αναισθησία, δεν είναι κατάλληλη για κάθε ασθενή ή πάθηση και, όπως κάθε επέμβαση, έχει πιθανούς κινδύνους.

Τι είναι η γυναικολογική λαπαροσκόπηση

Με τη λαπαροσκόπηση πραγματοποιούνται διαγνωστικές και θεραπευτικές επεμβάσεις στα ενδοκοιλιακά γυναικολογικά όργανα (μήτρα, ωοθήκες, σάλπιγγες). Σε αντίθεση με την κλασική χειρουργική, όπου η προσέγγιση των οργάνων αυτών γίνεται μέσα από μεγάλη τομή στην κοιλιά, κατά τη λαπαροσκόπηση η επέμβαση εκτελείται μέσω πολύ μικρών τομών, με τη βοήθεια κατάλληλων λεπτών εργαλείων.

Η εξέλιξη των συστημάτων απεικόνισης, με κάμερες μικρών διαστάσεων, και των χειρουργικών εργαλείων διαμέτρου λίγων χιλιοστών, έκανε τη λαπαροσκόπηση συχνή χειρουργική επιλογή για πολλές καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις.

Πώς πραγματοποιείται

Η επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία. Γίνονται μικρές τομές στο δέρμα της κοιλιάς, συνήθως μία στον ομφαλό για την κάμερα και μία έως τρεις ακόμη στο κάτω μέρος της κοιλιάς για τα εργαλεία.

Αρχικά διοχετεύεται στην κοιλιακή κοιλότητα διοξείδιο του άνθρακα, ώστε να απομακρυνθεί το κοιλιακό τοίχωμα από τα υποκείμενα όργανα. Έτσι δημιουργείται ο απαραίτητος χώρος για την είσοδο μιας μικρής κάμερας με ενσωματωμένη φωτεινή πηγή και των λαπαροσκοπικών εργαλείων. Η κάμερα προβάλλει σε οθόνη, υπό μεγέθυνση, τα όργανα του χειρουργικού πεδίου, διευκολύνοντας τους χειρουργικούς χειρισμούς.

Στο τέλος της επέμβασης το αέριο απομακρύνεται και οι τομές κλείνουν με ράμματα ή ειδική χειρουργική κόλλα. Η διάρκεια εξαρτάται από το είδος της επέμβασης: από λιγότερο από μία ώρα για μια διαγνωστική λαπαροσκόπηση έως αρκετές ώρες για σύνθετες επεμβάσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, για λόγους ασφάλειας ή όταν τα ευρήματα δεν επιτρέπουν τη λαπαροσκοπική ολοκλήρωση, μπορεί να χρειαστεί μετατροπή σε ανοικτή επέμβαση (λαπαροτομία). Η πιθανότητα αυτή συζητείται πριν από την επέμβαση.

Διαγνωστική και επεμβατική λαπαροσκόπηση

Διαγνωστική λαπαροσκόπηση

Σήμερα πολλές γυναικολογικές παθήσεις διαγιγνώσκονται με την κλινική εξέταση, το υπερηχογράφημα και, όταν χρειάζεται, τη μαγνητική τομογραφία. Η διαγνωστική λαπαροσκόπηση επιλέγεται όταν τα ευρήματα αυτά δεν δίνουν σαφή απάντηση ή όταν η άμεση επισκόπηση και η λήψη ιστού για ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για:

• τη διερεύνηση χρόνιου ή οξέος πυελικού πόνου·
• τον έλεγχο για ενδομητρίωση ή ενδοκοιλιακές συμφύσεις, όταν οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν είναι διαγνωστικές·
• τον έλεγχο της βατότητας των σαλπίγγων με έγχυση χρωστικής (χρωμοδιάβαση), σε επιλεγμένες περιπτώσεις διερεύνησης υπογονιμότητας·
• τη διερεύνηση συγγενών ανωμαλιών της μήτρας, συνήθως σε συνδυασμό με υστεροσκόπηση και απεικονιστικές εξετάσεις.

Επεμβατική (θεραπευτική) λαπαροσκόπηση

Με την ίδια τεχνική μπορεί να γίνει και η θεραπεία. Συχνά η διάγνωση και η θεραπεία γίνονται στην ίδια επέμβαση. Ως θεραπευτική τεχνική χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για:

• την αφαίρεση κύστεων των ωοθηκών, με διατήρηση του υγιούς ωοθηκικού ιστού όπου είναι εφικτό·
• την αφαίρεση σαλπίγγων ή ωοθηκών, όταν υπάρχει ένδειξη·
• την αφαίρεση ινομυωμάτων (ινομυωματεκτομή) ή ολόκληρης της μήτρας (υστερεκτομή) σε επιλεγμένες περιπτώσεις·
• τη χειρουργική αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης·
• την αντιμετώπιση της εξωμήτριας κύησης, της συστροφής ωοθήκης και της ενδοκοιλιακής αιμορραγίας από ρήξη ωχρού σωματίου·
• τη λύση ενδοκοιλιακών συμφύσεων·
• τη στείρωση με απολίνωση ή αφαίρεση των σαλπίγγων, μετά από επιθυμία της γυναίκας·
• τη στήριξη των πυελικών οργάνων σε περιπτώσεις πρόπτωσης της μήτρας ή του κόλπου (λαπαροσκοπική ιεροκολποπηξία).
• την αντιμετώπιση της εξωμήτριας κύησης,

Πλεονεκτήματα και περιορισμοί

Πλεονεκτήματα

Σε σύγκριση με την ανοικτή επέμβαση, η λαπαροσκόπηση μπορεί, ανάλογα με την επέμβαση, να προσφέρει:

• λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο·
• συντομότερη παραμονή στο νοσοκομείο·
• ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες·
• μικρότερες, λιγότερο εμφανείς ουλές·
• μικρότερο κίνδυνο λοίμωξης του τραύματος·
• μεγεθυμένη εικόνα του χειρουργικού πεδίου, που διευκολύνει τους λεπτούς χειρισμούς.

Περιορισμοί

Η λαπαροσκόπηση δεν είναι κατάλληλη για κάθε ασθενή ή κάθε πάθηση. Πολύ μεγάλη μήτρα ή μεγάλες μάζες, εκτεταμένες συμφύσεις από προηγούμενες επεμβάσεις, ορισμένες κακοήθεις παθήσεις και καρδιοαναπνευστικά προβλήματα που δεν επιτρέπουν τη διάταση της κοιλιάς με αέριο ή την κλίση του χειρουργικού τραπεζιού μπορεί να κάνουν προτιμότερη μια άλλη προσέγγιση. Η καταλληλότητα της μεθόδου κρίνεται εξατομικευμένα, μετά από κλινική εκτίμηση.

Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι ασυνήθιστες, αλλά, όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν. Ο κίνδυνος εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, το ιατρικό ιστορικό (για παράδειγμα προηγούμενες επεμβάσεις ή συμφύσεις), το σωματικό βάρος και τη γενική κατάσταση της υγείας. Οι πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν:

• αιμορραγία·
• λοίμωξη στις τομές ή στο ουροποιητικό·
• τραυματισμό του εντέρου, της ουροδόχου κύστης, των ουρητήρων ή αγγείων, που είναι σπάνιος, αλλά μπορεί να χρειαστεί επιπλέον αντιμετώπιση και σε ορισμένες περιπτώσεις να διαγνωστεί αργότερα·
• μετατροπή σε ανοικτή επέμβαση·
• κήλη σε σημείο τομής·
• θρόμβωση στις φλέβες των κάτω άκρων ή πνευμονική εμβολή·
• επιπλοκές που σχετίζονται με την αναισθησία.

Ο πόνος στους ώμους τις πρώτες ημέρες είναι συχνός και οφείλεται στο αέριο που χρησιμοποιείται. Είναι παροδικός και δεν αποτελεί επιπλοκή.

Μετά την επέμβαση: ανάρρωση

Η κινητοποίηση ξεκινά συνήθως την ίδια ημέρα. Μετά από μικρότερες επεμβάσεις πολλές γυναίκες επιστρέφουν στο σπίτι την ίδια ημέρα, ενώ μετά από μεγαλύτερες, όπως η υστερεκτομή, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία μίας ή δύο ημερών.

• Ο πόνος ελέγχεται συνήθως με απλά αναλγητικά.
• Οι ελαφριές δραστηριότητες επανέρχονται μέσα σε λίγες ημέρες.
• Η επιστροφή στην εργασία μπορεί να γίνει περίπου σε μία εβδομάδα μετά από μια διαγνωστική ή μικρότερη επέμβαση, και σε δύο έως έξι εβδομάδες μετά από μεγαλύτερες επεμβάσεις.
• Η άρση βάρους, η οδήγηση, η άσκηση και οι σεξουαλικές επαφές επανέρχονται σταδιακά, σύμφωνα με τις οδηγίες που θα σας δοθούν για τη δική σας επέμβαση.

Συχνές Ερωτήσεις

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου

Η απόφαση για λαπαροσκόπηση, όπως και η επιλογή ανάμεσα στη λαπαροσκοπική, την υστεροσκοπική, τη ρομποτική ή την ανοικτή προσέγγιση, γίνεται πάντοτε εξατομικευμένα, μετά από κλινική εκτίμηση και συζήτηση των εναλλακτικών, με βασικό κριτήριο την ασφάλεια και το καλύτερο δυνατό θεραπευτικό αποτέλεσμα για κάθε γυναίκα.